Introductie-excursie
Afgelopen week begon het schooljaar "echt". Om een indruk te krijgen van mogelijkheden na een voltooide master-studie in Natuurtoerisme reisden we met onze klas 5 dagen rond in de gemeentes Hol en Ål in het midden van Noorwegen, waar bergen en rivieren het landschap domineren en men zich heeft gericht op natuur-, cultuur-, activiteits- en gastronomisch toerisme. Maandags namen we de trein vanuit Oslo richting Bergen en stapten halverwege (ca 3,5 uur) uit in Geilo.

Geilo ligt tussen 2 nationale parken (Hardangervidda en Hallingskarvet) en profileert zichzelf als officieel "Nationaal Park-Dorp". We hoorden een aantal presentaties aan van o.a. het Bureau voor Toerisme in Geilo en aktiviteitsbedrijven over hoe zij Geilo als bestemming willen profileren en met name hoe men de natuur kan beheren, maar tegelijkertijd produkten van hoge kwaliteit kan ontwikkelen en aanbieden aan toeristen die (actief) van de natuur willen genieten. Er komen hier meer regels, ethische discussies en conflicten bij kijken dan je zou denken. Ontzettend interessant! Met name het bouwen van nieuwe "wijken" met bungalows/vakantiehuizen stuit soms op grote problemen. Hieronder twee foto's genomen vanuit een "vakantiepark" met uitzicht op Geilo en de skipistes.

's Avonds verkasten we naar Dagali, even ten zuiden van Geilo, waar we een nacht in het "Wilderness Camp" zouden overnachten. Overigens leek het erop alsof de locale bevolking het niet even spannend vindt in Dagali. Op de foto hieronder zie je dat iemand "Dagali suger" (vrij vertaald: "Dagali stinkt") op een grote steen heeft gekalkt: dit is het eerste dat je ziet bij aankomst.
We werden ingedeeld in groepen, om vervolgens twee uur lang te raften in de rivier, ontzettend gaaf. De gidsen van het bedrijf "Serious Fun" waren erg goed en hadden veel humor, zodat iedereen zich veilig voelde in alle waterversnellingen. Foto's konden we helaas niet maken, maar hieronder twee filmpjes die Serious Fun van/voor ons heeft gemaakt. (het tweede filmpje is het beste)
In het kamp hadden ze een kampvuurplaats gemaakt waar we konden barbequen. Er stonden tevens 2 "hut tubs" (zie foto rechts) die met hout gestookt werden en waar we in op konden warmen na het koude avontuur in de rivier. Helaas hadden we de volgende ochtend niet de mogelijkheid om deze te gebruiken. We sliepen op ongeveer 1000 meter en 's nachts was de temperatuur rond het vriespunt: de herfst komt eraan!
De tweede dag bezochten we het "VVV-kantoor" van Geilo waar de burgermeester, de natuuropzichter en ambtenaren ons vertelden over regels, konflikten en uitdagingen in de gemeente wat betreft waterenergie, toerisme, stadsontwikkeling en natuurbeheer. Veel regio's in Noorwegen zetten in op "lokaal eten" en in het "VVV-kantoor" zit tevens een winkeltje dat enkel lokale etenswaren verkoopt. Erg interessant om te horen welke producten zij aanbieden. Wat jammer is, is dat het relatief duur is. De kwaliteit is 100x hoger dan gewone producten in de winkel. De Noor weet dit te waarderen, maar voor buitenlandse toeristen is het vaak gewoonweg te duur. Dit geldt ook voor veel natuurtoerismeproducten en dat maakt Noorwegen een exclusieve bestemming. Dat levert een goed image op en bezoek van "rijke" toeristen, maar het sluit ook veel mensen uit.
Tegen de middag reden we met de bus de bergen in om Fagerdal støl te bezoeken.

Een støl is een zomerboerderij in de bergen waar men gedurende de warme maanden dieren (geiten, schapen, koeien) laat grazen en melkt. De meeste verkopen de melk, maar enkele zomerboerderijen veredelen hun rauwe melk tot o.a. room, melk, zure room, yoghurt, karnemelk en kaas. Het leven op zo'n zomerboerderij in de bergen bestaat uit heel hard werken en weinig inkomsten. Het zijn vaak vrouwen die dit werk doen en zij worden "budeie" genoemd, wat grof vertaald "melkmeisje" betekent. Budeie Anne Lise Søndrål vertelde ons over haar leven op Fagerdal støl, haar motivatie en levensfilosofie. Zij draait zomers een bergcafé voor wandelaars en andere toeristen. Zelfgemaakte kaas en "zureroompap" (rømmegrøt) zijn de hoofdproducten die de gasten worden geserveerd. Natuurlijk mochten ook wij proeven! Dit moet het echte leven zijn: buiten in de zon zitten, lokaal eten zonder toegevoegde rommel eten, met een prachtig uitzicht over ongerepte natuur.



We vervolgden onze tocht verder berginwaarts op een onverharde weg langs het Stolsvann-stuwmeer. Aan het einde van het meer houdt de weg op en moesten we verder wandelen naar onze eindbestemming van vandaag, de DNT-berghut "Iungsdalen": een wandeling van 4 kilometer met prachtige uitzichten.
"Iungdalshytta" aan de voet van de "Iungdalsnuten" was de eindbestemming van vandaag.


Gastheer Geirmund Tormodsgard (foto links) heette ons van harte welkom. Iungdalshytta is geen gewone berghut dat deel is van het landsdekkende netwerk van de Noorse wandelvereniging (DNT). Ze zijn namelijk ook een "støl" en hebben 8 melkkoeien en wat varkens en geiten rondlopen. Ze serveren hun gasten maaltijden en hebben als doel 100% van de ingredienten zelf te produceren op de zomerboerderij: zuivelproducten, vlees en vis. Daarnaast proberen ze het leven op en het eten van de zomerboerderij in te pakken en als een "avontuur" te verkopen aan hun gasten. De berghut geeft ook "budeie" en viscursussen. Gasten kunnen helpen in de stal of meegaan op één van de vele wandelingen met gids: het beschermde natuurgebied Fødalen ligt om de hoek. 's Zomers worden er tevens concerten gehouden op het terrein, waarbij gasten met een boot over het stuwmeer aankomen. Het is dus een hectisch leven voor Geirmund en zijn 7 a 8 werknemers zomers. Het leven op een zomerboerderij is een levensstijl voor hem. Het is ontzettend hard werken en de vele regels maken het niet altijd makkelijk. Zo is de berghut "miljøsertifisert" omdat ze gerecyclede enveloppen gebruiken, maar mogen ze niet een kleine waterkrachtcentrale aanleggen bij de waterval om de hut van stroom te voorzien. Dus loeit de dieselaggregaat buiten vrolijk door en verbrandt 15.000 liter brandstof elke zomer..
's Avonds kregen we zureroompap als voorgerecht, met gerookte bergforel en gedroogd vlees als hoofdgerecht. Ongelooflijk hoeveel lekkerder eten smaakt als je weet dat het echt vers is en 0 km heeft gereisd!
De volgende dag waren we vrij en mochten we doen wat we wilden. Dus trok ik samen met een paar anderen de bergschoenen aan om een wandeling in de omgeving te maken. We wilden naar de top van "Iungdalsnuten" lopen op 1479m. Het was echter heel mistig, waardoor we bovenaan helemaal geen uitzicht hadden. Toch was het een prachtige wandeling.
Eenmaal terug kregen we een rondleiding door de keuken en vertelde kok Stian Stenberg over hoe je van rauwe melk tal van andere producten kunt maken (op de foto's respectievelijk kaas en cottage cheese) en hoe ze de zelfgevangen bergforel fileren en roken.
Donderdagochtend liepen we door de regen weer terug naar de weg, waar we met de bus over de bergen werden gereden naar Hemsedal, dat 's winters bol staat van de wintersporttoeristen. Wij bezochten er echter een "gjestegård" oftewel een boerderij dat is omgebouwd tot pension: Fausko Skysstasjon. Eigenaar Knut Fausko is allergisch voor massatoerisme en wil zijn gasten "echte belevenissen" aanbieden, met sfeervolle gastenverblijven, goede vergader- en werkfaciliteiten, fantastisch eten gemaakt van lokale ingredienten en gezellige feestlokalen. In zijn "achtertuin" heeft hij een amfitheater aangelegd voor 1200 mensen waar hij 's zomers het "Fauskivalen" organiseert en waar Noorse bands optreden. Verder is hij gids voor zijn bezoekers en neemt hij hen mee naar zijn zomerboerderij in de bergen. Een paar foto's.




Na de rondleiding reden we naar professionele vliegvisser die ons vertelde over vliegvissen in Hemsila, de beste bergforelrivier in Noorwegen en over de samenwerking tussen de verschillende grondbezitters, beheer van de visstam, ontwikkeling van een bezoekswaardig product en toerisme in de regio, marketing en uitdagingen. Na de presentatie konden we kiezen of we een cursus vliegvissen wilden volgen of een wandeling willen maken. Ik koos voor het laatste en bezocht samen met een paar anderen de prachtige "Rjukandefossen".
Terug op het pension doken we de opgestookte sauna in, waar we twee uur hebben gezeten, geouwehoerd en bier gedronken. Na een heerlijke douche kregen we 's avonds nog een keer een werkelijk fantastisch goede maaltijd voorgeschoteld in een sfeervolle houten huis.
Van links naar rechts: sla, zelfgemaakte aardappelsalade, elandworst, gedroogd rundvlees, gedroogd rendiervlees, gedroogd paardenvlees, gedroogd elandvlees, rendierworst, oude kaas en (Noorse) brie.
Op echte Noorse wijze werd er flink getoost met wijn, bier en natuurlijk aquavit. We feesten tot diep in de nacht door. Wat een manier om het schooljaar in te luiden! Ik voel dat ik mijn klasgenoten beter heb leren kennen: een gezellige club met mensen met allerlei verschillende achtergronden en opleidingen. Ik kan uitkijken naar de rest van mijn opleiding in Ås. Over twee weken beginnen de "gewone" vakken, maar deel van 1 van de toerismevakken is een "verplichte" excursie naar nationale parken in Zweden en Noorwegen over 3 weken. Dus er kunnen nieuwe foto's verwacht worden binnenkort! =)
|